SORUMLUK
| Kaynakça : Navaro,Leyla.Beni duyuyor musunuz? Landfrined,Steve E.EĞİTİMDE KORUMACI YAKLAŞIM BAĞIMLILIĞI ARTTIRIR Shapiro,Lawrence E.YÜKSEK EQ'LU BİR ÇOCUK YETİŞTİRMEK. |
|
Sorumluluk , başkalarının haklarına saygılı olmak ve kendi davranışlarının sonuçlarını yüklemek şeklinde tanımlanabilir. Sorumluluk , erken çocukluk yıllarından başlayarak çocuğun yaşına , cinsiyetine ve gelişim düzeyine uygun görevler vermekle gelişmeye başlar.Sorumluluk duygusu gelişmiş çocuklar ; kendi kararlarını kendileri veren , bağımsız hareket eden , davranışlarının sonuçlarını göze alabilen , güvenli , başkalarının haklarını çiğnemeden , kendi ihtiyaçlarını karşılayabilen bireylerdir. Günümüzün anne ve babaları olarak sizler , çocuklarınızı daha iyi yetiştirebilmek için elinizden gelen her şeyi yapıyor, onları değişik kurslara (yüzme, bilgisayar , yabancı dil , voleybol , tiyatro vb.)gönderiyor, çocuklarınızın alacağı eğitim kalitesini arttırmak için çaba harcıyorsunuz.Ancak bunlar çocukların birey olarak sahip olmaları gereken nitelikleri kazanmaları için yeterli değildir.Çocuklarının birey olarak kendi sorumluluklarını üstlenmelerinde , sosyal becerilerini geliştirmelerinde , davranışlarını kontrol edebilmelerinde , sosyal becerilerini geliştirmelerinde , davranışlarını kontrol edebilmelerinde siz anne babalara büyük görevler düşmektedir.Çünkü aile ortamında sınırların belirlenmesi ve çocuklara kendi davranışlarının sorumluluğunun verilmesi çok önemlidir.Sınırları belirlemek , yanlış davranışları önlemek ve kendi kurallarını net ve anlaşılır şekilde öğretmek için ihtiyacınız olan bir yöntemler bütünüdür ve bu bir süreçtir. BİRİNCİ ADIM Çocuğunuzun geliştirmesini istediğiniz davranışı belirleyecek ve bunu ona net bir mesaj ile ileteceksiniz.Bunu bir örnekle açıklayalım.Çocuğunuz okuldan her döndüğünde çantasını ,ceketini ve ayakkabılarını kapının önünde yerlere atıp ,mutfağa ya da televizyonun karşısına koşuyor.Bu dağınıklıktan çok sıkılıyorsunuz.Genellikle ona defalarca anlattığınız halde , "Birazdan yaparım " diyerek sizi oyalıyor ve sonunda da akşama kadar bütün eşyaları hala kapının önünde duruyor.Sonunda siz topluyorsunuz.Bu davranış bir ebeveyn olarak yapmamanız gereken bir davranış.Çocuğunuzun böyle bir yanlış davranışını düzeltmek için atacağınız ilk adım net ve anlaşılır bir şekilde ne beklediğinizi ona iletmektir.Başka bir değişle " Her gün okuldan döndükten sonra , paltonu dolaba asmanı , ayakkabılarını ayakkabılığa kaldırmanı ve çantanı da odana götürmeni istiyorum " şeklinde açıklamanız gerekiyor. Nu mesajınız " Eşyalarını topla!" , "Kapının önündekiler de ne?" y da "Daha düzenli olman gerekiyor." şeklinde dolaylı ya da imalı ifadeler olmamalıdır. İKİNCİ ADIM Daha önceleri kullandığımız yanlış iletişim şekillerini bir kenara bırakmaktır.Bunlardan en yaygın olarak kullanılanları; bağırma,azarlama,ikna etmeye çalışma,yalvarma,tehdit etme,vaaz çekmedir.Bütün bu etkisiz ve iletişimi engelleyen yöntemlerle zamanınızın ve enerjinizin ne kadar büyük bir kısmını harcadığınızın belki de farkındasınızdır. ÜÇÜNCÜ ADIM Mesajınızı davranışlarınızla desteklemenizdir.Mesajınızı ilettikten sonra bunu yapmadığı takdirde sonucunun ne olacağını açıklamanız gerekir.Bunu ona bildirdikten sonra, mutlaka takip etmek gerekir , yani söylediğiniz sözün arkasında durmalısınız.Bu durum çocuğunuzun direnmesine ve olumsuz tepkisine neden olabilir ancak siz kararlılığınızı sürdürmeli, öfkelenmeden sorumluluğu ona bırakmalısınız.Fakat bu yöntemden sonuç almak için öncelikle buna inanmak , daha sonra da karalı , tutarlı ve sakin olmak gerekir . Çocuklarımızın iki buçuk yaşından başlayarak döke saça çorbasını kendi başına içmesine fırsat vermek , oyuncaklarını toplamasını beklemek , yaşına göre sofra hazırlığı , araba temizliği , çiçek sulama , odasının , masasının tozunu alma , ayakkabılarını boyama gibi konularda onun yardımını beklemek sorumluluk konusunda onun yardımını beklemek sorumluluk konusunda çocuklarımıza destekleyici ortamlar hazırlar.Böyle ortamlar çocuklarımızın kendi olan güvenini de arttıracaktır.Tam tersini korumacı yaklaşım , yani çocuklarımızın yapabileceklerini onların yerine yapmak, bağımsız bireyler olmalarını engeller.Hareketlerinde katı sınırlar getirilmeyen , kendini özgürce ifade edebilen çocuklar "Ben değerliğim" diye düşünür. SORUMLULUK DUYGUSUNUN KAZANDIRILMASINA YÖNELİK NELER YAPABİLİRİZ ? 1 - Çocuğunuza yaşına uygun sorumluluk verin. 2 - Çocuğunuzun seçim yapmasına izin verin. 3 - Çocuğunuzun gösterdiği çabaya saygı duyun. 4 - Değerlendirme yerine gördüğünüzü anlatın. 5 - Haklı başarılarından dolayı çocuğunuzu takdir edin ancak aşırıya kaçmayın, çocuklar hak etmediklerini çabuk hissederler. 6 - Onun adına düşünmek yerine kendi başına düşünmesini sağlayın.Sorunu çözmek yerine kendi sorununu çözmesine fırsat vermeniz çocuğunuzun sorumluluk duygusunu geliştirir. 7 - Başkalarına çocuğunuzun başarılarından bahsederken çocuğunuzun da kulak misafiri olmasını sağlayın. 8 - Çocuğunuzun sorumlu bir birey olarak yetişmesini istiyorsanız ona model olun.Sizi taklit ederek birçok davranışı edindiğini unutmayın.
|