DİSİPLİN ; bireylerin içinde yaşadığı topluluğun genel düşünce ve davranışlarına uymalarını sağlamak amacıyla alınan önlemlerin tümü olarak tanımlanabilir.

Disiplin kavramı zaman zaman değişik anlamlara gelebileceği gibi uygulanış biçimi sırasında yanlış tutumlar olumsuz sonuçlara da yol açabilir.Uygulama tarzına göre disipline iki bölümde inceleyebiliriz.Dış kontrollü disiplin ve iç kontrollü disiplin(özdenetim)

DIŞ KONTROLLÜ DİSİPLİN ; çocuğunuzun davranışlarını kontrol etmek ve istediğinizi yaptırabilmek amacıyla kızma,bağırma, azarlama, tehdit, beddua,sözle hor görme ve sevgiyi esirgeme gibi yöntemlerdir.Kısıtlayan-cezalandıran disiplin türünde,çocukları denetlemek için çaba harcanırken , öğreten eğiten türdeki  disiplinde onları etkilemek için çaba harcanır.Çocukları etkilemek ve denetlemek arasındaki farka dikkat etmek gerekir.İÇ KONTROLLÜ DİSİPLİN ,yani özdenetim , kişinin bazı bazı kuralları benimsemesi ve dış uyarılara gerek kalmadan bu kurallara kendi kendine uyması ve uygulamasıdır.Aslında çocuklarımızda varmak istediğimiz sonuç budur.Bu şekilde hem anne ve babalar sürekli ikaz ve kontrol rolünden kurtulur,hem de bu nedenle oluşabilecek sürtüşme ve sorunlar önlenmiş olur. Yapılan araştırmalar , kendi kendine disipline etmiş kişilerde denetim odağının kişinin içinde , başkalarının koyduğu disiplinde denetim odağının kişinin dışında olduğunu göstermiştir.ÖZDENETİM EĞİTİMİNDE ,  ilk temel yaklaşım çocuklarımıza ne yapıp ne yapmaması gerektiğini açıklamak , ona yol göstermektir.Ev içinde hareket etmeye başlayan çocuklarımız ne yapacağı ve nasıl hareket edeceği, yani evin kuralları hakkında açıklama ,bilgi,eğitim almamışsa , yanlışlar yapacak bu nedenle ikaz edilecek veya cezalandırılacaktır. Çocuklarımız deneme yanılmalarla neyi yapıp yapmaması gerektiğini öğrenecek ama her zaman nedenini öğrenemeyecektir.

Evde disiplin sağlamak için salt otorite ve güç kullanmaya gerek yoktur.Bu konuda bilgili olmak , bilinçli hareket etmek, tutarlı davranmak ancak aynı zamanda da sabırlı ve hoşgörülü olarak , onun safında olup onu desteklemek yeterlidir.Bu tür bir yaklaşımla özdenetim daha sağlıklı ve kalıcı bir şekilde elde edilir.

ÖZDENETİM (iç disiplin) NASIL ELDE EDİLİR ?

1 - Ev içindeki kurallar ve beklentiler katı ve değişmez değildir.Kurallar çocuğun yaşına , kişilik yapısına ve özel durumlara göre düşünülerek uygulanır.

Kişilik yapısı = Bazı kurallar ve beklentiler çocuğun yapısı nedeniyle sorun haline gelebilir.Örneğin, bazı çocuklar daha heyecanlı bir yapıya sahiptir ve sabah okula giderken kahvaltı edemezler.Kural adına çocuğa zorla süt , yumurta gibi besinler yedirmek hem çocuğun yapısına göre ağır bir mideyle okula gitmesine , hem de anneyle sürtüşmesine neden olur.

Yaş  = Örneğin 3 yaşında bir çocuğun yemeğini hiç üstüne dökmeden ve düzgün yemesi beklenemez.Bu nedenle çocuğa kızmak , onu azarlamak faydasız hatta zararlıdır.Buna karşılık 7 yaşındaki çocuğun temiz ve düzgün yemek yemesi , beklenmesi gereken gerçekçi bir yaklaşımdır.

Özel durum =  Herkesin ihtiyaçları o günkü fizyolojik duruma göre değişir.Eğer hastalık geçiriyorsa veya o gün bir şeye üzülmüşsek her zamankine göre farklı bir tutum içinde olabiliriz.Aynı durum çocuklarımız için de geçerlidir. Bu gibi durumlarda daha toleranslı olmak gerekir.

2 - Çocuklarımıza kuralların nedenini açıklamalıyız.3 yaşına kadar çocuklara "bu böyle yapılır" veya "bu böyle yapılmaz" diyerek fazla açıklama yapmadan bazı davranışları yaptırmak daha kolaydır.Ancak 3 - 4 yaşından itibaren her şeyin nedenini öğrenmek isterler.

Örneğin , bütün çocukların kola içmeye bayıldığını fakat kolanın mide ve karaciğere zararından bahsedersek ve belirli günlerde , pazar günleri ve arkadaş davetlerinde içebileceğini belirtirsek , çocuklar kural uygulayıcısının karşısında olmayıp , onun safına geçerek kuralı daha kolay benimseyebilirler.

3 - Beklenen davranışları çocuklarımıza açıklamalıyız.Öyle yap böyle yapma yerine somut , açık, net bir anlatımla hangi davranışın ne zaman beklediği uygun bir dille anlatılmalı öğretilmelidir.

Örneğin , "Mertkan , yatarken önce pijamanı giyip dişlerini fırçalarsın.Ben de sana iyi geceler demeye geleceğim."gibi bir davranış açıklaması da Ali'den yatma zamanı ne gibi davranışlar beklediğimizi anlatır.Çocukları yanlış bir davranışta bulunurken yakalamak yerine (neden hala yatmadın?) çocuğa iyi davranma şansı tanımak daha etkili ve kalıcıdır.Ayrıca açıklama alan çocuk kendini değerli hisseder ve aile büyüğü ile daha kolay işbirliğine girer.

4 - Çocuklarımıza kuralların uygulanmasında aktif rol ve sorumluluk vermeliyiz. Örneğin , Müge'nin sabah kalkmaları sorun haline gelmişti.Bir türlü yataktan çıkamıyor,annesi birkaç kez çağırmadan kalkmıyordu.Sonunda beraberce bu soruna bir çare düşünürler ve Müge çalar saatle kalkan bir arkadaşı gibi yanına çalar saat ister.Çalar saat çaldığında Müge kalkacak ve anne "Hadi Müge !" demekten kurtulacaktır.Gerçekten de çalar saat sistemi ile Müge daha kolay kalkmaya başlamış , anne de dış uyarıcı rolünden kurtulmuştur.

5 - Çocuklarımızın beklenir davranışlarını (ona yakın olanları) ve çabasını takdir ederek pekiştirmeliyiz."Sabahları hadi Mertkan ! demeden kendin kalkıp hazırlaman beni çok rahatlatıyor, devamlı peşinden koşmuyorum , daha az sinirleniyorum."

"Aferin,Müge odanı çok güzel toplamışsın.Doğrusu çok memnun oldum."gibi